Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2025 yılına ilişkin “Gelir Dağılımı İstatistiklerini” açıkladı.
Verilere göre, en yüksek eşdeğer hane halkı kullanılabilir gelire sahip yüzde 20’lik kesimin toplam gelirden aldığı pay, bir önceki yıla göre 0,1 puan azalarak yüzde 48 oldu. En düşük gelir grubundaki yüzde 20’nin payı ise 0,1 puan artışla yüzde 6,4’e yükseldi.
Gelir dağılımı eşitsizliğini gösteren Gini katsayısı, bir önceki yıla göre 0,003 puan azalışla 0,410 olarak hesaplandı. Tüm sosyal transferler hariç tutulduğunda katsayı 0,473, emekli ve dul-yetim aylıkları hariç tutulduğunda ise 0,420 oldu. Brüt gelir üzerinden hesaplanan Gini katsayısı 0,422 olarak belirlendi.
ORTALAMA HANEHALKI GELİRİ 662 BİN LİRAYI AŞTI
En yüksek gelir grubunun en düşük gelir grubuna oranını gösteren P80/P20 oranı 0,2 puan azalarak 7,5’e geriledi. P90/P10 oranı ise 0,4 puan düşüşle 12,9 olarak kaydedildi.
Türkiye’de yıllık ortalama hane halkı kullanılabilir geliri, bir önceki yıla göre yüzde 76,7 artarak 662 bin 414 TL oldu. Yıllık ortalama eşdeğer hane halkı kullanılabilir fert geliri ise yüzde 77,3 artışla 332 bin 882 TL’ye yükseldi.
Yıllık ortalama eşdeğer hane halkı kullanılabilir fert gelirinin en yüksek olduğu hane halkı tipi, 418 bin 025 TL ile tek kişilik haneler oldu. En düşük gelir ise 264 bin 413 TL ile en az bir çekirdek aile ve diğer kişilerden oluşan hanelerde görüldü.
Toplam gelir içinde en yüksek pay yüzde 49,7 ile maaş ve ücret gelirlerinin oldu. Müteşebbis gelirinin payı yüzde 18,3’e gerilerken, sosyal transfer gelirlerinin payı yüzde 18,2 olarak hesaplandı. Sosyal transferler içinde emekli ve dul-yetim aylıklarının payı yüzde 89,3 oldu.
BÖLGESEL FARKLILIKLAR ARTIYOR
Eğitim durumuna göre yıllık ortalama esas iş geliri, 566 bin 839 TL ile yükseköğretim mezunlarında en yüksek seviyede gerçekleşti. En düşük gelir ise bir okul bitirmeyenlerde kaydedildi.
Sektörel dağılımda en yüksek ortalama gelir hizmet sektöründe, en düşük gelir tarım sektöründe görüldü. Yıllık ortalama esas iş gelirinde en yüksek artış yüzde 79 ile inşaat sektöründe gerçekleşti.
En yüksek yıllık ortalama esas iş geliri 1 milyon 204 bin 791 TL ile işverenlerin oldu. İşteki duruma göre yıllık ortalama esas iş gelirleri sırasıyla işverenlerde 1 milyon 204 bin 791 TL, ücretli maaşlılarda 379 bin 47 TL, kendi hesabına çalışanlarda 348 bin 45 TL ve yevmiyelilerde 186 bin 682 TL olarak hesaplandı. Geçen yıla göre en yüksek artış yüzde 80,7 ile ücretli ve maaşlılarda, en düşük artış ise yüzde 49,7 ile işverenlerde oldu.
Yıllık ortalama eşdeğer hane halkı fert gelirinin en yüksek olduğu bölge 449 bin 618 TL ile Ankara oldu. En düşük gelir ise 172 bin 552 TL ile Van, Muş, Bitlis ve Hakkari’yi kapsayan TRB2 bölgesinde kaydedildi. Gelir eşitsizliğinin en yüksek olduğu bölge ise TR71 (Kırıkkale, Aksaray, Niğde, Nevşehir, Kırşehir) olarak belirlendi.
İŞSİZ FERTLERİN YÜZDE 38,7’Sİ ÇALIŞMAYA BAŞLADI
Gelir ve Yaşam Koşulları Araştırması panel veriden elde edilen sonuçlara göre 2024 yılında işsiz olan fertlerin yğzde 38,7’si 2025 yılında çalışmaya başladı. Faaliyet durumu 2024 yılında çalışan olarak belirlenen fertlerin yüzde 90,3’ü 2025 yılında çalışma hayatına devam etti. Bir önceki yıl işgücüne dahil olmayan fertlerin ise yüze 10,1’i işgücüne (çalışan+işsiz) katıldı.
